Με λίγα λόγια: Στο πάνελ «Ο Αθέατος Άθλος: Behind the Scenes», τρεις executive coaches συζήτησαν με τη Μάρθα Μυλωνά τι συμβαίνει σε έναν άνθρωπο όταν αποτυγχάνει. Το συμπέρασμά τους: ο άθλος δεν είναι η νίκη αλλά η διαδρομή, η αποτυχία δοκιμάζει την ταυτότητα και όχι την ικανότητα, και οι ηγέτες συνήθως αποτυγχάνουν από τις δυνάμεις τους, όχι από τις αδυναμίες τους.
Ποιοι μίλησαν
- Μάρθα Μυλωνά, Co-Founder Pave the Way, Επίτιμος Πρόεδρος ΣΔΑΔΕ (συντονισμός)
- Ειρήνη Νικολαΐδου, Executive & Systemic Team Coach, Managing Partner Moving Minds, Πρόεδρος ICF Greece
- Φωτεινή Πασχίδου, Business, Executive, Life Coach & Consultant, Πρόεδρος EMCC Greece
- Χαράλαμπος Πετράς, Psychologist, Executive Coach, Founder Athens Coaching Institute
Έξι σημεία που κρατάμε
1. Ο άθλος είναι η διαδρομή, όχι η κορυφή
Η Μάρθα Μυλωνά έθεσε από την αρχή το πλαίσιο: το πάνελ δεν θα μιλούσε για επιτεύγματα και αποτελέσματα, αλλά για τη διαδικασία της μεταμόρφωσης. Η Ειρήνη Νικολαΐδου όρισε τον άθλο ως «αυτά που άντεξες, όχι αυτά που έκανες». Η Φωτεινή Πασχίδου θύμισε ότι στην αρχαία ελληνική σκέψη ο άθλος συνδέεται με τη διαδρομή και με το σθένος να την αντέξεις: ο Όμηρος ορίζει τους ήρωες από τον τρόπο που διαχειρίζονται τις ήττες τους, όχι από τις νίκες τους.
2. Η αποτυχία είναι δοκιμασία ταυτότητας, όχι ικανότητας
Για τον Χαράλαμπο Πετρά, η ήττα είναι η στιγμή που διαπιστώνεις ότι «αυτό που είμαι δεν αρκεί για να πάω παραπέρα». Δεν είναι θέμα ικανότητας ούτε στρατηγικής. Η υπέρβαση, όταν έρχεται, δεν έρχεται επειδή διόρθωσες μια τακτική, αλλά επειδή επαναπροσδιόρισες ποιος είσαι και πού θέλεις να φτάσεις. Αυτό που δουλεύει μετά από μια αποτυχία δεν είναι το «προσπάθησε περισσότερο».
3. Από την ανθεκτικότητα στην αντιθραυστότητα
Η Φωτεινή Πασχίδου αναφέρθηκε στο emotional agility της Susan David, δηλαδή στην ικανότητα να μένουμε παρόντες στα δύσκολα συναισθήματα, και πήγε ένα βήμα πιο πέρα από την ανθεκτικότητα: στην αντιθραυστότητα (antifragility). Δεν σημαίνει ότι δεν σπάω. Σημαίνει ότι έχει σημασία τι αναδύεται αφού σπάσω.
4. Το τυφλό σημείο: αποτυγχάνουμε από τις δυνάμεις μας
Οι ηγέτες και οι πρωταθλητές, είπε ο Χαράλαμπος Πετράς, σπάνια αποτυγχάνουν από τις αδυναμίες τους. Αποτυγχάνουν από επιτυχίες που δεν αμφισβήτησαν ποτέ. Ό,τι φέρνει αποτέλεσμα γίνεται με τον χρόνο στοιχείο ταυτότητας, και τότε παύει να είναι εργαλείο και γίνεται κάτι που υπερασπιζόμαστε. Εκεί η αυτοπεποίθηση γίνεται υπεροψία, η αποφασιστικότητα ακαμψία και η επιμονή παγίδα.
«Η αδυναμία δεν είναι το αντίθετο της δύναμης. Είναι μια δύναμη που έχει χάσει το μέτρο της.»
Χαράλαμπος Πετράς
5. Η αποδοχή των ορίων με αξιοπρέπεια
Σε μια κουλτούρα παντοδυναμίας, όπου «όταν θέλεις κάτι πολύ θα το καταφέρεις», η Φωτεινή Πασχίδου υποστήριξε ότι η αποδοχή των ορίων μας με αξιοπρέπεια είναι ο πιο σιωπηλός άθλος. Δεν είναι συνθηκολόγηση. Η νίκη τρέφει τον εγωισμό, ενώ η ήττα τον ξεγυμνώνει.
«Έχασα το παιχνίδι, αλλά δεν έχασα τον εαυτό μου.»
Φωτεινή Πασχίδου
6. Τι σημαίνει αυτό για όποιον ηγείται
Για τη Φωτεινή Πασχίδου, ο ηγέτης χρειάζεται coaching δεξιότητες: χτίζει ψυχολογική ασφάλεια, μπαίνει μπροστά και δείχνει τη δική του ευαλωτότητα μιλώντας για τις δικές του αποτυχίες. Έτσι δίνει στην ομάδα τον χώρο να πάρει πρωτοβουλίες και να πειραματιστεί χωρίς να φοβάται την ταπείνωση της αποτυχίας, να είναι, όπως το είπε, «ατελείς ήρωες».
Ο Χαράλαμπος Πετράς έδωσε δύο παραδείγματα. Ο Satya Nadella, όταν ανέλαβε τη Microsoft το 2014, δεν έκανε μόνο στρατηγικές κινήσεις: άλλαξε την κουλτούρα της εταιρείας από τη βεβαιότητα του «τα ξέρουμε όλα» σε κουλτούρα μάθησης. Και ο Michael Jordan δεν έκρυψε τις αποτυχίες του, τις ενσωμάτωσε στο αφήγημα της επιτυχίας του.
Πώς δουλεύει ο coach με την αποτυχία
Η Ειρήνη Νικολαΐδου περιέγραψε τι φέρνει ένα στέλεχος όταν νιώθει ότι απέτυχε: ένα αφήγημα, και από κάτω συναισθήματα όπως ντροπή, θυμός, αβεβαιότητα και στρες. Η δουλειά του coach είναι να διαχωρίσει το αφήγημα από την πραγματική διάσταση της αποτυχίας. Όσοι προχωρούν ξεχωρίζουν, όπως είπε, από το θάρρος, το σθένος και την πίστη στον εαυτό τους και στα δυνατά τους σημεία.
Ο άθλος σε μία φράση
- Ειρήνη Νικολαΐδου: μια συνεχής μάχη με τα όρια, τις αντοχές, τις αλήθειες και τις αξίες μου.
- Φωτεινή Πασχίδου: η υπέρβαση, αλλά και η αποδοχή των ορίων μου.
- Χαράλαμπος Πετράς: η απάντηση που δίνεις όταν συναντάς το όριο.
Η Μάρθα Μυλωνά έκλεισε με τη μετατόπιση που πρότεινε το πάνελ: από το «τι πέτυχα» στο «ποιος έγινα μετά από αυτό».
Ερωτήσεις για να σκεφτείτε
Η συντονίστρια ζήτησε από το ακροατήριο να σκεφτεί μια προσωπική ή επαγγελματική στιγμή που το πήγε πίσω:
- Τι ήταν αυτό που σας πήγε πίσω;
- Τι σας κράτησε και σας βοήθησε να προχωρήσετε;
- Τι θα θέλατε να είχατε αλλάξει;
- Ποια είναι τα όριά σας;
Δείτε ολόκληρο το πάνελ
Ο Αθέατος Άθλος: Behind the Scenes στο YouTube → (33 λεπτά)
Το πάνελ πραγματοποιήθηκε στο ΑΘΛΟΣ Business Summit, στις 2 Απριλίου 2026 στην Αίγλη Ζαππείου, σε συνδιοργάνωση του ΣΔΑΔΕ με την THETOTALBUSINESS. Η σύνοψη βασίζεται στη βιντεοσκόπηση της συζήτησης. Όλες οι ομιλίες βρίσκονται στη σελίδα gpma.gr/athlos-summit.